Uitleg

Wat is een warmtepomp en hoe werkt hij?

Door GoVolt 4 min lezen Prijzen en regels gecheckt op 17-11-2026

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater en brengt die met een beetje stroom op een hogere temperatuur. Zo verwarmt hij je huis. Volgens Milieu Centraal maakt een warmtepomp van 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte. Een elektrische kachel maakt van 1 kWh stroom maar 1 kWh warmte.

Een warmtepomp klinkt als nieuwe techniek, maar je hebt er waarschijnlijk al een in huis: je koelkast. Een warmtepomp werkt volgens hetzelfde idee, alleen andersom.

In dit artikel lees je hoe een warmtepomp werkt, wat COP en SCOP betekenen, welke soorten er zijn en waarom je huis goed geïsoleerd moet zijn.

Het idee: een koelkast andersom

Een koelkast haalt warmte uit de binnenkant en blaast die er aan de achterkant uit. Daarom is de achterkant van je koelkast warm.

Een warmtepomp doet het omgekeerde. Hij haalt warmte van buiten en brengt die naar binnen. Zelfs koude buitenlucht bevat nog warmte. De warmtepomp maakt die warmte warmer, en verwarmt daarmee het water in je cv-systeem.

Zo werkt het, stap voor stap

In een warmtepomp stroomt een koudemiddel rond in een gesloten circuit. Dat gaat in vier stappen:

StapWat gebeurt er?
1. VerdamperHet koude koudemiddel neemt warmte op uit de buitenlucht, de bodem of het water, en verdampt.
2. CompressorDe compressor drukt het gas samen. Daardoor wordt het veel warmer. Hiervoor is stroom nodig.
3. CondensorHet hete gas geeft zijn warmte af aan het water van je verwarming, en wordt weer vloeibaar.
4. ExpansieventielDe druk gaat eraf, het koudemiddel koelt af en het rondje begint opnieuw.

De compressor is het deel dat stroom gebruikt en wat geluid maakt. Daarom staat hij meestal in de buitenunit.

Over het koudemiddel: synthetische koudemiddelen zijn volgens Milieu Centraal sterke broeikasgassen. Natuurlijke koudemiddelen, zoals propaan, zijn beter voor het klimaat.

Wat betekenen COP en SCOP?

Hoe zuinig een warmtepomp is, zie je aan de COP en SCOP.

  • COP (Coefficient of Performance) zegt hoeveel warmte je krijgt per kWh stroom, op één moment.
  • SCOP (Seasonal COP) is het gemiddelde over een heel jaar. Daarmee kun je warmtepompen het best vergelijken.

Een SCOP van 4,0 betekent: 1 kWh stroom levert 4 kWh warmte. Dat is een rendement van 400%.

VerwarmingRendement (Milieu Centraal)
Elektrische kachel100%
HR-ketel op gasongeveer 90%
Warmtepomp300 tot 500%
Bodemwarmtepompongeveer 500% voor verwarming

Bron: Milieu Centraal, gecheckt op 17-11-2026.

Waarom je huis goed geïsoleerd moet zijn

Een cv-ketel verwarmt het water vaak tot 60 of 80 graden. Een warmtepomp werkt het zuinigst met lager: volgens Milieu Centraal meestal 30 tot 55 graden.

Met lager water geven je radiatoren minder warmte af. Daarom moet je huis goed geïsoleerd zijn, of heb je meer of grotere radiatoren nodig. Ook vloerverwarming werkt goed.

Doe de test. Zet in een koude periode de watertemperatuur van je cv-ketel op 50 graden. Blijft je huis warm? Dan is het geschikt voor een all-electric warmtepomp. Zo niet, dan past een hybride warmtepomp beter. Bron: Milieu Centraal.

Welke soorten warmtepompen zijn er?

SoortWarmte uitKort
Hybride warmtepompbuitenluchtWerkt samen met je cv-ketel. Past in bijna elk huis.
All-electric lucht-waterbuitenluchtVervangt je cv-ketel helemaal. Voor goed geïsoleerde huizen.
BodemwarmtepompbodemHoogste rendement, maar duur. Vaak in nieuwbouw.
Lucht-lucht (airco)buitenluchtVerwarmt met lucht. Voor huizen zonder cv of als bijverwarming.
WarmtepompboilerluchtAlleen voor warm water.

Lees meer over de hybride warmtepomp, de all-electric warmtepomp en de lucht-water warmtepomp.

Werkt een warmtepomp ook als het vriest?

Ja. Volgens Milieu Centraal worden warmtepompen ook veel gebruikt in Scandinavië.

  • Bij een hybride warmtepomp springt de cv-ketel bij als het echt koud is.
  • Een all-electric warmtepomp is meestal zo gekozen dat hij je huis warm houdt tot ongeveer -10 graden. Is het nog kouder, dan helpt een elektrisch element. Dat kost wel veel stroom.
  • De buitenunit heeft een ontdooistand. Houd hem vrij van sneeuw.

Wat kost een warmtepomp?

Een hybride warmtepomp kost volgens Milieu Centraal ongeveer € 6.200 inclusief installatie, een all-electric ongeveer € 12.000. Je krijgt subsidie via de ISDE. Lees wat een warmtepomp kost en hoe je subsidie aanvraagt.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt een warmtepomp in het kort?

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, bodem of het water, maakt die met een compressor warmer en geeft die af aan je verwarming. Daarvoor gebruikt hij een beetje stroom.

Wat is een goede SCOP?

Hoe hoger, hoe zuiniger. Een SCOP van 4,0 betekent dat 1 kWh stroom 4 kWh warmte oplevert. Warmtepompen halen volgens Milieu Centraal een rendement van 300 tot 500%.

Werkt een warmtepomp met gewone radiatoren?

Vaak wel, als je huis goed geïsoleerd is. Een warmtepomp werkt met water van 30 tot 55 graden. Soms heb je grotere radiatoren of een radiatorventilator nodig.

Werkt een warmtepomp bij vorst?

Ja. Bij een hybride warmtepomp springt de ketel bij. Een all-electric warmtepomp verwarmt meestal tot ongeveer -10 graden zonder hulp.

Maakt een warmtepomp geluid?

De buitenunit maakt wat geluid door de compressor en de ventilator. Bij een huis dat aan een ander huis grenst, mag dat op de perceelsgrens niet meer dan 40 dB zijn.

Zo pak je het aan

  • Kijk hoe goed je huis geïsoleerd is. Doe de 50-gradentest.
  • Kies daarna tussen een hybride en een all-electric warmtepomp.
  • Vergelijk warmtepompen op SCOP.
  • Laat je adviseren door een erkend installateur.

Meer weten? Bekijk alles over de warmtepomp.

Bronnen: Milieu Centraal (“Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen”, 14-10-2026; “Hybride warmtepomp”, 12-11-2026; “Welke warmtepompen zijn er”); IPLO (geluid bouwwerkinstallaties). De uitleg van de vier stappen is algemene techniek. Gecheckt op 17-11-2026.

GoVolt We schrijven nuchter over energie in huis. Geen verkooppraatjes, wel eerlijke cijfers.